آیا حیات بدون آب هم امکانپذیر است؟

یکی از مولفه هایی که در جستجوی حیات در نقاط دیگر جهان به طور معمول در نظر گرفته می شود، وجود آب است. در واقع، تصور بر این است که حیات، دست کم به شکلی که ما می شناسیم، بدون آب امکان پذیر نیست.

اما شاید باید دید خود را تغییر بدهیم. به نظر می رسد محققین کلید تازه ای برای دستیابی به حیات یافته اند، امکانی جدید بدون نیاز به آب.

به گزارش پاپ ساینس، محققین بر پایه مطالعات جدید خود چنین عنوان می کنند که لازم نیست از این بعد، وقتی در سایر سیاره ها به دنبال آثاری از حیات می گردیم، وجود آب را شرطی اساسی و لازم بدانیم. به گفته آن ها، پروتئینی که اکسیژن را به ماهیچه می رساند، می تواند بدون آب و با استفاده از یک پلیمر سنتزی به جای آن، این کار را انجام دهد.

ادام پریمن از دانشگاه بریستول واقع در انگلستان، در مطالعه جدید خود، پروتئین میوگلولبین (پروتئینی در خون که اکسییژن را منتقل می کند) را از مولکول های آب آن جدا کرد و به جای آن، یک ماده سنتزشده قرار داد.

این ماده پلیمری، مانند یک پوشش عمل می کند و به نوعی پروتئین ها را مرطوب می کند و توده ای مایع از آن ها می سازد.

این تغییر در حالی اتفاق می افتد که هیچ حلال یا مایع دیگری وجود ندارد که آن ها را بپوشاند یا به آن ها در حرکت کمک کند. به نظر می رسد که این پروتئین می تواند در غیاب پوشش آبی که حالت چسبندگی خود را از آن می گیرد، باز هم به فعالیت طبیعی خود ادامه دهد.

پریمن در این باره می گوید: «پروتئین ها خودشان مایع لازم هستند.»

وی به اتفاق همکارانش به مشاهده پروتئین های تغییریافته پرداخت و به این نتیجه رسید که آن ها در واقع خیلی هم خوب عمل می کنند، به همان خوبی که پروتئین ها در حضور آب عمل می کنند. حتی در این حالت، اتصال خود با اکسیژن را هم حفظ می کردند، قابلیتی که برای عملکرد میوگلوبین ضروری است.

اما از ماجرای موجودات بیگانه و حیات فرازمینی که بگذریم، برای زندگی ما، چه اهمیتی دارد که پروتئین بدون آب داشته باشیم؟

به گفته محققین، از پروتئین تغییریافته می توان برای بستن جراحت ها استفاده کرد تا اکسیژن به پوست برسد. البته این یافته بدان معنا نیست که حیاتی که ما می شناسیم، کلا بدون آب دوام می آورد، چون پروتئین به این شکل هرگز در طبیعت دیده نشده است.

اما آیا ممکن است بتوانیم از این یافته برای تولید پروتئین های خونی بدون آب استفاده کنیم که برای انتقال آسان تر باشند؟ در واقع خون مصنوعی همین حالا هم وجود دارد، اما شاید نسخه های آینده آن دیگر نیازی به آب نداشته باشد.

از طرف دیگر، یکی از بزرگ ترین موانع زندگی در سیارات دیگر، فقدان آب و هزینه های بسیار گزاف انتقال آب به آن نقاط است.

اما شاید انسان های آینده با خون حاوی پلیمر و فاقد آب، بتوانند بدون آب روی کرات دیگر دوام بیاورند.